Page 74 - Enerji ve Tabii Kaynaklar

BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN BORU HATTI
Geçmişte ilk transit ham petrol boru hattı olarak Irak–Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Sistemi ve akabinde
Bakü–Tiflis–Ceyhan Ana İhraç Petrol Boru Hattı hayata geçirildi. Taşıma kapasiteleri toplamı 120,9 milyon
tonu bulan bu iki proje ile Azerbaycan ve Irak petrolü Ceyhan Limanına taşınıyor ve buradan da dünya
43 pazarlarına ulaştırılıyor. Bunun yanı sıra, üretime bağlı olarak Türkmen ve Kazak petrolleri de Bakü–
Tiflis–Ceyhan Ana İhraç Ham Petrol Boru Hattı üzerinden zaman zaman taşınıyor.

BAKÜ-TİFLİS-ERZURUM DOĞAL GAZ BORU HATTI
Doğal gaz alanında ise geçtiğimiz yıllarda Bakü–Tiflis–Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı ve Türkiye–
Yunanistan Doğal Gaz Enterkoneksiyonu başarılı bir şekilde hayata geçirildi. Bakü–Tiflis–Erzurum Doğal
Gaz Boru Hattı ile yıllık 20 milyar m3 azami tasarım kapasitesi ile sadece Türkiye’nin yurtiçi doğal gaz
talebinin karşılanması açısından değil, aynı zamanda AB’nin hızla artan doğal gaz ihtiyacının bir kısmının
karşılanması açısından da önemlir. Bu hat ile yıllık 6,6 milyar m3 Azeri gazı Türkiye’ye arz ediliyor.
MAVİ AKIM PROJESİ
Mavi Akım Rusya’dan Türkiye’ye doğal gaz nakletmek için Karadeniz geçişli büyük boru hattı. Boru
hattı merkezi Hollanda olan Rus Gazprom ve İtalyan ENI ortaklığıyla kurulan Blue Stream Pipeline
B.V. tarafından inşa edildi. Gazprom boru hattının Rus topraklarında kalan bölümünün işletmesini
üstenmiş olup Türk topraklarında bulunan bölümün işletmesi ise Türk enerji şirketi BOTAŞ tarafından
gerçekleştiriliyor. Mavi Akım hattının uzunluğu 1200 kilometre olup, 17 kasım 2005 tarihinde açıldı. Açılış
törenine, Recep Tayyip Erdoğan’la birlikte, Vladimir Putin ile Silvio Berlusconi katılmıştır. Mavi Akım
projesi, Ankara ile Moskova arasında 1997 yılında imzalanan anlaşmaya göre, 25 yıl süreyle, Türkiye’nin
Rusya’dan yılda 16 milyar metre küp doğalgaz satın almasını öngörüyor.

TÜRKİYE-YUNANİSTAN DOĞAL GAZ BORU HATTI
2007 yılı Kasım ayında işletmeye alınan Türkiye-Yunanistan Doğal gaz Boru Hattı ile Güney Avrupa
Gaz Ringi Projesi’nin ilk ayağı tamamlanarak, Türkiye doğal gaz iletim şebekesinin komşu ülkelerin
altyapısıyla enterkoneksiyonu gerçekleştirildi ve ülkemiz doğal gazda köprü tedarikçi konumuna geldi.

TRANS ADRİYATİK BORU HATTI - TAP
TAP projesinde Norveç’ten Statoil, İsviçreli Axpo ve Almanya’dan E.ON Ruhrgas yer alıyor. TAP Azerbaycan
doğalgazını Türkiye’den geçirerek Yunanistan ve Arnavutluk üzerinden İtalya’ya ulaştıracak. 2015′te
çalışmalara başlanması planlanan hattın uzunluğu 870 km olacak. TAP, Şah Deniz II sahasından
üretilecek gazı Türkiye’nin batı sınırına kadar getirecek olan TANAP projesinin devamı olacak.

TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI - TANAP
Şahdeniz konsorsiyumu ile görüşmeler sonucunda 26 Haziran 2012 tarihinde Trans Anadolu Doğal
Gaz Boru Hattı diğer adıyla TANAP Projesine ilişkin Azerbaycan ile Türkiye arasında bir Milletlerarası
Anlaşma ve Hükümetimiz ile Proje Şirketi arasında bu Milletlerarası Anlaşmaya ek bir Ev Sahibi Hükümet
Anlaşması imzalandı. Bu anlaşmalar ile TANAP Projesinin hayata geçirilmesini sağlayacak hukuki altyapı
tesis edildi.

TANAP Projesi ile yıllık 32 milyar metreküp kapasiteye sahip, Gürcistan sınırından Yunanistan ve/veya
Bulgaristan sınıra uzanacak yaklaşık 2.000 km uzunluğunda bir boru hattının inşası planlanıyor. Projeye
ilişkin mühendislik çalışmaları Türkiye’de yerleşik ve BOTAŞ’ın yüzde 20 hisse ile ortak olduğu TANAP
Doğal Gaz İletim A.Ş. tarafından sürdürülüyor. 2015 yılında inşaat faaliyetlerinin başlaması, 2018 yılında
Eskişehir ve Trakya’da belirlenen çıkış noktaları üzerinden Türkiye’ye ve 2019 yılında ise Avrupa’ya gaz
arzının sağlanması hedefleniyor.

IRAK-TÜRKİYE HAM PETROL BORU HATTI
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Projesinde ilgili anlaşma, protokol ve mutabakat zabıtlarında
değişiklik öngören ve bu anlaşmaların süresini 15+5 yıl uzatan değişiklik anlaşması 19 Eylül 2010
tarihinde Bağdat’ta imzalandı. Anlaşma, Türkiye için tarife değişikliğinin uygulanması bakımından
önem arz ediyor.

74 74 ENERJİDE GELECEK, TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ