Page 90 - Gıda, Tarım & Haynacılık

Sorun 2: Hayvan ıslahı ve sağlığı politikalarının etkin olmaması
Nüfusa bağlı olarak ülkemizin kırmızı et ihtiyacı her yıl artmakta iken ülkemiz şartlarına adapte yerli hayvan ırkları
azalmakta, talep ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Kırmızı et, ithalata bağımlı olamayacak kadar stratejik öneme
sahiptir. Kombine sığır ve koyun ırkları, et sanayi için daha ekonomik olmasına rağmen ülkemizde besicilik ağırlıklı
olarak süt ineklerinin danaları ile yapılmaktadır.
Çözüm Önerisi: Bakanlık; üniversite, sanayi ve STK’larla işbirliği içerisinde kalıcı ve sürdürülebilir ıslah politikası
oluşturmalı; Büyükbaş-küçükbaş hayvancılıkta etçi ve kombine ırklar bölgesel olarak geliştirilmeli, bölgelere uygun
kombine ırk sığır besiciliği teşvik edilmeli; Doğu bölgelerinde yoğunlaşan ıslah ve destekleme çalışmaları, batı
bölgelerinde de yaygınlaştırılmalı; Özellikle doğu ve güneydoğu bölgelerindeki ahır şartları iyileştirilmelidir.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

Sorun 3: Ülkemizde var olan hayvan sayısındaki belirsizlik
Ülkemizdeki hayvan varlığı konusunda sektör ile kamu otoritesinin rakamları uyuşmamaktadır. Politika
oluşturulurken istatistiki verilerin doğruluğunun önemi çok büyüktür. Piyasadaki hayvan sayısı, ihtiyacı
karşılayamadığı için besi işletmelerinde kapasite kullanım oranı %50’nin altına düşmüştür. Ülkemizde besi ırklarının
yetersizliğinden dolayı süt hayvanlarının erkek yavrularıyla besicilik yapılmaktadır. Yerli üretici daha kaliteli besi
materyaline ihtiyaç duymaktadır.
Çözüm Önerisi: Hayvan varlığı konusunda sektör ve kamu arasında uyumluluk sağlanmalı; Ülkemizde kombine
ırklara geçiş sağlanana kadar kaliteli besi materyali ithalatına izin verilmelidir.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, TÜİK

Sorun 4: Kanatlı sektöründe ihracat desteğinin az olması ve tek pazara bağımlılık
Türkiye’de kanatlı sektörü, ürün ve üretim tesislerinin kalitesi açısından AB düzeyindedir ve ihracat potansiyeli
yüksektir. Tavuk eti ve yumurta ihracatının büyük bölümü başta Irak’a olmak üzere Orta Doğu ülkelerine
yapılmaktadır. Kanatlı sektöründe ihracatın tek pazara bağımlı olması, sektörün geleceği açısından endişe vericidir.
Çözüm Önerisi: İhracatın önünü açmak ve pazar çeşitliliği sağlamak amacıyla devlet politikaları geliştirilmeli;
Orta Doğu ülkelerinin yanında AB ülkeleri ve Japonya gibi ülkelere de ihracat yapılabilmelidir.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı

TÜRKİYE GIDA SANAYİ MECLİSİ

Sorun 1: Şeker Kotaları
4634 sayılı Şeker Kanunu ile sofra şekeri (sakkaroz) ve Nişasta Bazlı Şekerler (NBŞ) üreti¬mi kota ile sınırlandırılmıştır.
AB ülkelerinde NBŞ’lerden kota sadece früktoza uygulanırken, ülkemizde glikoza da uygulanmaktadır. NBŞ üreten
beş firmanın 950 bin ton olan kurulu kapasitesi, kota nedeniyle ancak %30-50 oranında kullanılabilmektedir.
Çözüm Önerisi: NBŞ kotası, üretim fazlası ve maliyeti nedeniyle ihracat şansı bulunmayan sofra şekeri (sakkaroz)
üretim miktarına bağlı olduğundan şeker fabrikaları özelleştirilmeli, serbest piyasa ekonomisi kuralları çalıştırılmalı
ve NBŞ kotası kaldırılmalıdır.
İlgili Kurumlar: Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Şeker Kurumu

Sorun 2: Kayıt dışılığın gıda güvenirliğini olumsuz etkilemesi
Gıda sanayinde kayıt dışılık sadece kayıplara (vergi, SGK primi vb.) yol açmamakta, pazara sürülen kayıt dışı gıdalar
gıda güvenilirliğini de olumsuz etkilemektedir. Bir yandan halk sağlığı tehlikeye düşürülmekte, diğer yandan ortaya
çıkan haksız rekabet nedeniyle kayıt altındaki kuruluşlar zarar görmektedir.
Çözüm Önerisi: Bilinçli tüketici yetiştirmek için beslenme ve gıda güvenirliği eğitimi ilköğretim müfredatına
eklenmeli; Gıda denetim sistemi yalnızca nihai ürüne odaklanmamalı, ürünün yanı sıra üretim süreci ve tesis etkin
bir biçimde denetlenmelidir.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı
Sorun 3: Gıda ve beslenme konusunda kamuoyunun yanlış bilgilendirilmesi
Uzman olmayan kişilerin medyada tüketiciyi olumsuz yönde etkileyecek yanlış ve/veya taraflı konuşmaları
nedeniyle gıda mevzuatına uygun üretim yapan sanayiciler zor duruma düşmekte, tüketiciler ise yanıltılmaktadır.
Çözüm Önerisi: Tüketicilerin güvenini kazanacak bağımsız ve tarafsız bir gıda otoritesi kurulmalıdır.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı
Sorun 4: Hammadde teminindeki zorlukların rekabet gücünü olumsuz etkilemesi
Gıda sanayi hammaddesini büyük oranda tarım sektöründen karşılamaktadır. Birincil üretimin kalite, fiyat ve
miktar olarak sürdürülebilir kılınması çoğu zaman mümkün olmamaktadır.
Çözüm Önerisi: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yeni dönem stratejik planında, tarımsal üretim ve arz
güvenliğini destekleyen politikalarına gıda sanayi için uygun fiyat, kalite ve sürdürülebilir tedarik konusu eklenmeli;
dış ticaret politikaları sektörün ihtiyaçları doğrultusunda yapılandırılıp desteklenmelidir.
İlgili Kurumlar: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

90 2023’E KALA: GIDA TARIM & HAYVANCILIK