Page 85 - Enerji ve Tabii Kaynaklar

Jeotermal Enerji Bu santraller kuruluş aşamasında oluşan toz
Yerkabuğunun derinliklerindeki ısının fay bulutları sebebiyle geçici de olsa hava, su ve
hatlarından sıcak su veya buhar olarak toprağa zarar vermektedir. Bir başka olumsuz
kendiliğinden ya da sondajlarla çıkartılmasıyla konu ise, santralin inşası sırasında çalışan motorlu
elde edilen enerjiye jeotermal enerji denir. Sıcak araçların oluşturduğu zarardır. Buna karşın
su kullanımı çok eskilere kadar gitmektedir. Fakat santralin çevresindeki alanlarda beslenmenin
modern anlamda ilk olarak İtalyanlar jeotermal temelini oluşturan tarımsal faaliyetlere imkan
enerjiyi elde etmişlerdir. Dünya üzerindeki vermekte, biriktirilen suda balıkçılık faaliyeti
jeotermal enerji kapasitesinin 7000 Megawatt gelişmekte ve çevrede rekreasyon alanları
dolayında olduğu tahmin ediliyor. 1790-1980 yılları oluşturulmaktadır.
arasında jeotermal enerji kullanımı 10 kat arttı.
Fakat potansiyel daha fazladır. Japonya 270 MW’lık Termik Santraller, katı, sıvı ve gaz şeklinde
kapasiteye sahip olmasına rağmen bunun 69 MW’lık çevreye zararlı olmaktadır. Katı atıklar o
kısmını ancak kullanabilmektedir. Jeotermal santralde kullanılan enerji kaynağına bağlı
enerjiden ısıtmada, endüstride, tarımda ve olarak ortaya çıkmakta, sıvı atıklar küllerin suyla
elektrik elde etmede yararlanılmaktadır. İzlanda’ karıştırılmasıyla gölde toplanmakta, gazlar ise
da 1943 yılından beri konutlar jeotermal enerji yakılan maddenin bacalardan çıkan atıklardır.
ile ısıtılmaktadır. Ayrıca yollar ve kaldırımların Bu atıklar gaz şeklinde özellikle kükürt, kurşun
ısıtılmasında da kullanılıyor. Yeni Zelanda’da kağıt ve azot olarak havayı kirleten gazlardır. Geçmişi
ve kereste işletmelerinde, ABD’de sebze kurutma çok eski olmayan doğalgazla çalışan santrallerde
tesislerinde jeotermal enerji kullanılmaktadır.
azot ve oksitler, yakma sistemlerine bağlı olarak
ortaya çıkmamaktadır. Termik santrallerde yakıtın
Dalga Enerjisi
yanması sonucu oluşan ve atmosfere verilen
Denizlerde rüzgarların etkisiyle oluşan dalgalardan
başlıca kirletici emisyonlar; kükürtoksitler,
enerji elde edilmektedir. Dalga enerjisi suya
azotoksitler, karbondioksitler ve partikül
yerleştirilen tribünlerle veya dalgaların kıyıya maddelerdir. Bu emisyonlar kullanılan yakıtın
çarptıkları yerlerde kullanılan merceklerle elde
cinsine, bileşimine ve yakma teknolojisine bağlı
edilir. Bütün dünyada dalgalardan 200 milyon
olarak değişiklik göstermektedir. Bu anlamda
ton taşkömürünün vereceği enerjiyi karşılayacak
termik santrallerde kullanılan yakıtın çeşidi önem
enerji elde edilebilir. Okyanusların kıyı şeridi
kazanmaktadır.
yaklaşık 100.000km’dir. Bu kıyı şeridinin ortalama
potansiyel gücü 4 milyar kWh’yi bulmaktadır. Bu Nükleer Enerji
da dünyadaki bütün su gücünden 7 kat fazladır.
Nükleer enerji nükleer reaktörlerde atom
çekirdeğinin parçalanması veya çekirdek
Hidroelektrik Enerjisi
kaynaşması esnasında açığa çıkan enerjidir.
Hidroelektrik enerjinin kaynağı sudur. Akan suyun
Nükleer yakıtlar ise uranyum ve toryumdur. Bu
kinetik enerjisi türbinler ve jeneratörler sayesinde
maddelerden çok yüksek oranlarda elektrik
elektrik enerjisine dönüştürülür. Dünya elektrik
üretiminin %17’si hidroelektrik enerjisi tarafından enerjisi üretilmektedir. Örneğin bir gram
uranyumdan elde edilen enerji dört ton maden
karşılanmaktadır.Hidroelektrik santraller termik
kömüründen elde edilen enerjiye denktir. Nükleer
santraller gibi çevreyi fazla kirletmezler. Fakat
enerjide en büyük sorun radyasyon tehlikesidir.
baraj yapılacak alanın sular altında kalmasıyla
çevrede değişiklikler meydana gelmektedir. Günümüzde dünyada 31 ülkede 437 ünite ile elektrik
üretimi nükleer santrallerden sağlanmaktadır.
Gel-Git Enerjisi Nükleer enerji ilk olarak II. Dünya Savaşı’ndan
Okyanuslardaki suyun alçak ve yüksek olduğu sonra İngiltere‘de kullanılmıştır. 80 milyon nüfusa
zamanlar arasındaki farktan doğan enerjidir. sahip olan Fransa‘da 59 tane nükleer reaktör
Gel-git enerjisi tesisi ilk olarak 1966 yılında bulunmakta ve tüketilen elektriğin yüzde 73’ü
Fransa’nın kuzeybatısında Rance Nehri’nin ağız nükleer enerjiden sağlanmaktadır. Nükleer enerji
kısmındaki haliçte inşa edilmiştir. Bu tesisten elektrik elde etmenin yanında tıpta ve sanayide
240MWh elektrik üretilmektedir. Rusya’da 400, kullanılan izotopların üretilmesinde, gemi ve
Çin’de 10, Kanada‘da 18 MWh enerji üreten tesisler denizaltının hareket ettirilmesinde kullanılıyor.
kurulmuştur. Hindistan’da ise proje aşamasında
olan tesisler vardır.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR 85