Page 86 - Enerji ve Tabii Kaynaklar

ENERJİ ÇEVRE VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
İklim değişikliği, bugün küresel ölçekte karşılaşılan en büyük
sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir.

1980’li yılların sonlarından başlayarak, insanların iklim sistemi üzerindeki
olumsuz etkisini ve baskısını azaltmak için, Birleşmiş Milletlerin ve
uluslararası kuruluşların öncülüğünde çalışmalar yapılmış ve sonucunda
geniş bir katılımla, 1992 yılında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve
Sözleşmesi (BMİDÇS), 1997 yılında Kyoto Protokolü (KP) oluşturulmuştur.
BMİDÇS ve KP, bir yandan insan kaynaklı sera gazı emisyonlarını
sınırlandırmaya ve azaltmaya yönelik yasal düzenlemeler getirirken, bir
yandan da, uluslararası emisyon ticareti, teknoloji ve sermaye hareketleri
konusunda giderek etkin olmaya başlamıştır.

İklim Değişikliği Müzakereleri ve Türkiye
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS)
3-14 Haziran 1992 yılında toplanan Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma
Konferansı’nda (Rio Dünya Zirvesi) Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği
Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) imzaya açılmıştır.

Kyoto Protokolü
Japonya’nın Kyoto kentinde 11 Aralık 1997 yılında yapılan 3. Taraflar
Konferansında (COP 3), dünya çapında sera gazlarının azaltılması için
bağlayıcı hedefler içeren “Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve
Sözleşmesi’ne İlişkin Kyoto Protokolü” imzalanmıştır. 18 Kasım 2004
tarihinde Rusya Federasyonu’nun da onaylamasıyla Kyoto Protokolü 16
Şubat 2005 tarihinde fiilen yürürlüğe girmiştir.

Türkiye’nin İklim Değişikliği
Müzakerelerindeki Konumu
Türkiye 1992 yılında imzaya açılan BMİDÇS’ nin orijinal metninde hem
Ek-1 (tarihsel sorumluk), hem de Ek-2 (maddi sorumluluk) listesinde yer
almıştır. Türkiye, 1995 yılında gerçekleştirilen COP1 ’den 2000 yılında
gerçekleştirilen COP6’ya kadar geçen süre içerisinde gelişmekte olan bir
ülke olması nedeniyle BMİDÇS’nin Ek’lerinden çıkmak için girişimlerde
bulunmuştur. 2000 yılında tutum değişikliği yapılarak Ek II’den çıkmamız
ve Ek I’de özel statüyle yer almamıza ilişkin önerimiz sunulmuştur. 29
Ekim-6 Kasım 2001 tarihlerinde Fas’ın Marakeş kentinde yapılan 7. Taraflar
Konferansı’nda (COP 7) Türkiye’nin, Ek II’den çıkıp özel koşulları tanınmış
bir Ek I ülkesi olarak BMİDÇS’ye taraf olma isteği kabul edilmiştir. 24 Mayıs
2004 tarihinde de Türkiye resmen sözleşmeye katılan 189. taraf olmuştur.
Ülkemiz halen Sözleşme’nin Ek-I listesinde özel şartları tanınmış ülke
olarak yer almaktadır.

86
86 ENERJİDE GELECEK, TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ