Page 34 - GÜCLÜ TÜRK SAVUNMA SANAYİ & GÜVENLi GELECEK

1950 - 1974

Bu dönemde savunma sanayi alanında dış yardım ve dış alım politikası
uygulanmıştır. 1952 yılında Türkiye’nin NATO’ya üye olmasıyla başlayan süreçte
ihtiyaç fazlası savunma teçhizatının müttefik ülkelerce hibe edilmesi, savunma
ürünlerinin yurt içinde üretimini engellemiş, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra,
giderek artan dış yardımların da etkisiyle savunma sanayiinin geliştirilmesi
için sarf edilen çabalar yavaşlamıştır. TSK’nın yurt içi siparişlerinin azalmasına
bağlı olarak askeri fabrikalar verimliliklerini yitirerek milli bütçe üzerinde yük
oluşturmuştur. Tüm bu sebeplerle askeri fabrikalar, 1950 yılında kamu iktisadi
devlet teşekkülü şeklinde kurulan Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK)
Genel Müdürlüğü bünyesine alınmıştır. Örneğin, THK-5A hafif nakliye uçağı
üretimi gerçekleştirerek, söz konusu uçağın ambülans versiyonunu Danimarka’ya
ihraç eden Türk Hava Kurumu (THK) uçak fabrikası MKEK’ye devredilmiş, ancak
söz konusu fabrika 1968 yılında tekstil fabrikasına dönüştürülmüştür.

ABD tarafından sağlanan askeri yardımların savunma sanayiinin gelişimi ve
ekonomi üzerinde yaratmış olduğu bu olumsuzlukların yanı sıra Truman Doktrini
kapsamında ABD ile imzalanan anlaşmada yer alan askeri yardım kapsamında
sağlanan malzemelerin amaçlarının dışında kullanılamayacağı yönündeki hüküm
17 yıl sonra Kıbrıs bunalımında Türkiye karşısına büyük bir engel olarak çıkmıştır.

TSK’nın ihtiyaç duyduğu silah, araç ve gereçlerin geliştirilmesi çabaları, Milli
Savunma Bakanlığı (MSB) bünyesinde 1954 yılında kurulan Ar-Ge Daire Başkanlığı
ile birlikte gündemde tutulmuş, İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972)
nda Diğer harcamalar içinde Milli savunma harcamaların hızla artan bir nitelik
gösterdiğine vurgu yapılmış ve milli savunma altyapı yatırımları ilk kez gündeme
getirilmiş, 1970 yılında MSB Teknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın kurulması ile
de savunma sanayisinin geliştirilmesi çabaları yeniden hız kazanmıştır.

34 GÜÇLÜ TÜRK SAVUNMA SANAYİ & GÜVENLİ GELECEK