Page 56 - Sermaye Piyasaları

Değerleme sektörünün işleyişinde etkinliği DENETİM
artırmak üzere Kurulun diğer birimlerinden Kurul denetiminin amacı; sermaye piyasasının
gelen bildirimler de izleme faaliyetinde dikkate güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi,
alınmakta, bunun sonucunda değerleme bir ortamda çalışmasını ve yatırımcıların hak
kuruluşları nezdinde kalite kontrol denetimleri ve yararlarının korunmasını engelleyen ihmal,
yürütülmektedir. ihlal, suiistimal ve benzeri her tür yasal olmayan
fiil ve eylemlerin önlenmesidir.
Piyasa Gözetim ve Denetimi
Piyasa gözetim ve denetim faaliyeti, 6362 sayılı Bu amaçla ihraççılar, halka açık ortaklıklar,
Sermaye Piyasası Kanunu (Kanun) ve ilgili yatırım kuruluşları, yatırım fonları, emeklilik
mevzuat çerçevesinde Borsalar ve teşkilatlanmış yatırım fonları, yatırım ortaklıkları, portföy
diğer piyasalarda işlem gören sermaye yönetim şirketleri, portföy saklama şirketleri,
piyasası araçlarında meydana gelen olağandışı bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme
fiyat ve miktar hareketlerinin izlenmesi ve kuruluşları, ipotek finansmanı kuruluşları, konut
mevzuata aykırılıkların tespiti halinde gerekli finansmanı ve varlık finansmanı fonları, varlık
işlemlerin yapılması ve tedbirlerin alınmasını kiralama şirketleri, borsalar ve piyasa işleticileri,
öngörmektedir. merkezi takas kuruluşları, merkezi saklama
Bu çerçevede sermaye piyasasında kuruluşları, veri depolama kuruluşları, kuruluş
gerçekleştirilen işlemlerle ilgili olarak; ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer
1. Kanunun 106 ve 107'nci maddelerinde yer sermaye piyasası kurumları, Türkiye Sermaye
alan bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı Piyasaları Birliği ile Türkiye Değerleme Uzmanları
suçlarının işlendiğinin tespit edilmesi Birliği'nin hesap, işlem ve faaliyetleri Kanun ve
durumunda Kanunun 115'inci maddesi Kanun uyarınca çıkarılmış yönetmelik, tebliğ ve
kapsamında suç duyurusunda bulunulmakta diğer mevzuat çerçevesinde denetlenmektedir.
ve Kanunun 101, 103 ve 105'inci maddeleri Denetim faaliyeti ve denetime yetkililere
kapsamında gerekli işlemler tesis ilişkin düzenlemeler Kanunda yer almaktadır.
edilmektedir. Bu düzenlemelere göre Kurul, denetim
2. Makul şüphenin bulunduğu hallerde faaliyetlerine ilişkin önemlilik ve öncelik ilkeleri
Kanunun 101'inci maddesi kapsamında ile risk değerlendirmelerinde dikkate alınacak
gerekli tedbirler alınmaktadır. ölçütleri ve uygulama esaslarını belirler. Denetim
3. Yatırım kuruluşları tarafından bilgi faaliyeti, önemlilik ve öncelik ilkeleri ile risk
suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarına değerlendirmeleri kapsamında Kurul Başkanı
ilişkin olarak Kanunun 102'nci maddesi ve tarafından oluşturulacak program çerçevesinde
ilgili Tebliğ kapsamında Piyasa Gözetim ve yürütülür. Kurul Başkanı, oluşturulan program
Denetim Dairesine bildirilen şüpheli işlemler dışında incelenmesini gerekli gördüğü
hakkında gerekli incelemeler yapılmaktadır. hususlarda program dışı denetim yaptırabilir.
4. Kanunun 103'üncü maddesinin dördüncü
fıkrası ve ilgili Tebliğ kapsamında Denetim faaliyeti, görevlendirilen Kurul
yöneticilerin net alım satım kazançlarının uzmanları tarafından Kurulda veya ilgili kurum
ihraççılara ödenmesi konusunda gerekli nezdinde, çeşitli denetim teknikleri kullanılarak
incelemeler yapılmakta, aykırılıkların gerçekleştirilmekte, ulaşılan tespitler
tespiti halinde Kanunun 103 ve 105'inci düzenlenen rapor ile Kurul Karar Organına
maddeleri kapsamında gerekli işlemler tesis sunulmakta ve Kurul Karar Organı tarafından
edilmektedir. karara bağlanarak sonuçlandırılmaktadır.
5. Kanunun 104'üncü maddesi ve bu maddeye
dayanılarak hazırlanan VI-104.1 sayılı Piyasa Kurulun temel ilkeleri doğrultusunda sermaye
Bozucu Eylemler Tebliği'nde sayılan fiiller piyasasının etkin, dürüst ve güvenilir işleyişini
eş anlı olarak izlenmekte ve piyasaların bozucu her tür usulsüz fiil ve işlemler
sağlıklı ve güven içinde işlemesini teminen denetlenerek, piyasaların düzgün ve disiplin
aykırılıkların tespiti halinde sorumlular içinde çalışması sağlanmaktadır. Denetimlerde
hakkında Kanunun 103, 104 ve 105'inci bir yandan yol gösterici, yapıcı ve iyileştirici
maddeleri kapsamında gerekli işlemler tesis bir yaklaşım izlenirken, diğer yandan cezai
edilmektedir. yaptırım gerektiren işlemler de ilgili makamlara
iletilmektedir.

56 BÜYÜYEN TÜRKİYE'NİN
SERMAYE PİYASALARI